تورا من چشم در راهم

کتاب تازه: درآمدی بر روش پژوهش در تاریخ

 

   در یکی از پست‌های گذشته در بارهٔ ضرورت تألیف کتابی دربارهٔ روش پژوهش تاریخی سخن گفتم. امروز کتابی را دیدم و خریدم که به‌نظر می‌رسید  مؤلف آن به چنین ضرورتی تو جه داشته و بدین کار اقدام کرده است. در آمدی بر روش پژوهش در تاریخ نام کتابی است که علیرضا ملایی توانی به رشتهٔ نگارش درآورده و نشر نی آن را منتشر کرده است. کتاب مشتمل است بر هشت فصل و یک پیوست. دربارهٔ مبانی پژوهش علمی در تاریخ، روش شناسی تحقیقات تاریخی، طرح تحقیق، شناسایی منابع تحقیق، نقد، تصفیه و پالایش داده‌ها، تحلیل داده‌ها،  نگارش متن تحقیق و ملاحظاتی دیگر دربارهٔ پایان‌نامه‌ها فصول اصلی کتاب است. در پیوست نیز، نمونه‌ای دیگر از طرح تحقیق ارائه شده است. 

   هنوز نمی‌توانم دربارهٔ کتاب داوری کنم و برای این کار باید آن را به‌دقت بخوانم. در نگاه نخست می‌توانم بگویم کتاب انتظارم را برآورده نکرد. آنچه برایم بسیار اهمیت داشت، در حوزهٔ روش شناسی تاریخی بود؛ یعنی روشن کردن شاخصه‌های روش پژوهش تاریخی و چگونگی استفاده از این روش در تجزیه و تحلیل یافته‌های پژوهش. در این زمینه بیشتر به‌تکرار مباحثی از جنس مباحث فلسفهٔ تاریخ اکتفا شده است و روش شناسی پژوهش تاریخی در این اثر نیز جایگاهی نیافته است. در موضوع طرّاحی پرسش‌ها و فرضیات تحقیق، مشکلاتی در کتاب وجود دارد و پرسش‌ها و فرضیات کاملاً به‌صورت توصیفی طرح شده‌اند. باید در زمانی دیگر دربارهٔ آن به‌تفصیل بنویسم.

   همین‌قدر باید بگویم که انتشار این کتاب گام مهمی در شناخت روش تاریخی است و باید آن را ارج نهاد و پاس داشت. این قدم‌ها باید برداشته شود؛ اگرچه ممکن است تا برآورده شدن همهٔ انتظارات راه درازی در پیش باشد، ولی برداشته شدن هر گام یعنی نزدیک‌تر شدن به‌آن آرمان و همین ستودنی است.

بازگشت به صفحه قبل »

ارسال ديدگاه

//:http